Lolu cwaningo, olunesihloko esithi “Ukuhlangana Phakathi Kokuvezwa Kwezinambuzane Ezibulala Izinambuzane ze-Organophosphate kanye Nombono Wokuzibulala Kwabantu Abadala base-US: Ucwaningo Olusekelwe Kubantu,” luhlaziye ulwazi lwezempilo yengqondo neyomzimba oluvela kubantu abangaphezu kuka-5,000 abaneminyaka engu-20 nangaphezulu e-United States. Lolu cwaningo luhlose ukuhlinzeka ngolwazi olubalulekile lwe-epidemiological mayelana nobudlelwano phakathi kokuvezwa kwezibulala-zinambuzane ze-organophosphate eyodwa nexubile kanye ne-SI. Abalobi baphawula ukuthi ukuvezwa kwezibulala-zinambuzane ze-organophosphate ezixubile “kuvame kakhulu kunokuvezwa okukodwa, kodwa ukuvezwa okuxubile kubhekwa njengokulinganiselwe…” Lolu cwaningo lusebenzise “izindlela zezibalo ezithuthukisiwe ezivela ku-epidemiology yemvelo ukubhekana nokungcola okuningi,” kuqhubeka ababhali. Ubudlelwano Obuyinkimbinkimbi Phakathi Kwezingxube Nemiphumela Yezempilo Ethile” ukuze kuboniswe ukuvezwa kwezibulala-zinambuzane ze-organophosphate eyodwa nexubile.
Ucwaningo lukhombisile ukuthi ukuchayeka isikhathi eside ku-organophosphateizibulala-zinambuzanekungaholela ekunciphiseni kwezinto ezithile zokuvikela ebuchosheni, ngakho-ke amadoda amadala abhekene nesikhathi eside nezibulala-zinambuzane ze-organophosphate asengozini enkulu yemiphumela eyingozi yezibulala-zinambuzane ze-organophosphate kunezinye. Zihlangene, lezi zici zenza amadoda amadala abe sengozini enkulu yokukhathazeka, ukucindezeleka, kanye nezinkinga zokuqonda lapho ebhekene nezibulala-zinambuzane ze-organophosphate, ezaziwa nangokuthi ziyizici eziyingozi zokufuna ukuzibulala.
Ama-Organophosphate ayisigaba sezibulala-zinambuzane ezitholakala ezinhlotsheni zezinzwa zesikhathi seMpi Yezwe II. Ziyizivimbeli ze-cholinesterase, okusho ukuthi zibopha ngokungenakulungiseka endaweni esebenzayo ye-enzyme i-acetylcholinesterase (AChE), ebalulekile ekudlulisweni okuvamile kwemizwa, ngaleyo ndlela zivimbele i-enzyme. Ukwehla komsebenzi we-AChE kuhlotshaniswa namazinga aphezulu okucindezeleka kubantu abasengozini enkulu yokuzibulala. (Bheka umbiko we-Beyond Pesticides lapha.)
Imiphumela yalolu cwaningo lwakamuva isekela ucwaningo lwangaphambilini olwanyatheliswa kuyi-WHO Bulletin, oluthole ukuthi abantu abagcina izibulala-zinambuzane ze-organophosphate emakhaya abo banamathuba amaningi okuba nemicabango yokuzibulala ngenxa yamazinga aphezulu okuchayeka. Izifundo zithole ukuxhumana phakathi kwemicabango yokuzibulala nokutholakala kwezibulala-zinambuzane zasekhaya. Ezindaweni lapho imindeni inamathuba amaningi okugcina izibulala-zinambuzane, amazinga emicabango yokuzibulala aphezulu kunakubantu abavamile. Ososayensi be-WHO babheka ubuthi bezibulala-zinambuzane njengenye yezindlela ezibaluleke kakhulu zokuzibulala emhlabeni wonke, njengoba ubuthi obandayo bezibulala-zinambuzane bubenza babe yizinto ezingaba yingozi. “Izibulala-zinambuzane ze-Organophosphate zisetshenziswa kabanzi emhlabeni wonke. Uma zisetshenziswa ngokweqile, zingamakhemikhali abulalayo kakhulu, okuholela ekuzibulaleni okuningi emhlabeni wonke,” kusho uDkt. Robert Stewart, umcwaningi we-WHO Bulletin.
Nakuba i-Beyond Pesticides ibika ngemiphumela emibi yempilo yengqondo yezibulala-zinambuzane selokhu yasungulwa, ucwaningo kule ndawo luhlala lulinganiselwe. Lolu cwaningo luqhubeka luqokomisa ukukhathazeka okukhulu kwezempilo yomphakathi, ikakhulukazi kubalimi, abasebenzi basemapulazini, kanye nabantu abahlala eduze kwamapulazi. Izisebenzi zasemapulazini, imindeni yazo, kanye nalabo abahlala eduze kwamapulazi noma izitshalo zamakhemikhali basengozini enkulu yokuchayeka, okuholela emiphumeleni engalingani. (Bheka ikhasi lewebhu le-Beyond Pesticides: Agricultural Equity and Disproportionale Risk.) Ngaphezu kwalokho, izibulala-zinambuzane ze-organophosphate zisetshenziswa ezindaweni eziningi, kufaka phakathi izindawo zasemadolobheni, futhi izinsalela zazo zingatholakala ekudleni nasemanzini, okuthinta umphakathi jikelele futhi kuholele ekuchayekeni okwandayo kwezibulala-zinambuzane ze-organophosphate kanye nezinye izibulala-zinambuzane.
Naphezu kokucindezelwa ososayensi nochwepheshe bezempilo yomphakathi, izibulala-zinambuzane ze-organophosphate ziyaqhubeka nokusetshenziswa e-United States. Lolu cwaningo kanye nolunye lubonisa ukuthi abalimi nabantu abasemiphakathini yabalimi basengozini enkulu yezinkinga zempilo yengqondo ngenxa yokusetshenziswa kwezibulala-zinambuzane, nokuthi ukuchayeka kuma-organophosphate kungaholela ezinkingeni eziningi zokuthuthukiswa kwemizwa, ukuzala, ukuphefumula, kanye nezinye izinkinga zempilo. Idathabheyisi ye-Beyond Pesticides Pesticide-Induced Diseases (PIDD) ilandelela ucwaningo lwakamuva oluhlobene nokuchayeka kwezibulala-zinambuzane. Ukuze uthole ulwazi olwengeziwe ngezingozi eziningi zezibulala-zinambuzane, bheka ingxenye ethi Ukucindezeleka, Ukuzibulala, Ukuphazamiseka Kwengqondo Nemizwa, Ukuphazamiseka Kwe-Endocrine, kanye Nomdlavuza ekhasini le-PIDD.
Ukuthenga ukudla okungokwemvelo kusiza ukuvikela abasebenzi basemapulazini kanye nalabo abadla izithelo zomsebenzi wabo. Bheka i-Eating Consciously ukuze ufunde ngezingozi zokuchayeka ezibulala-zinambuzane lapho udla izithelo nemifino evamile, futhi ucabangele izinzuzo zezempilo zokudla okungokwemvelo, ngisho nangesabelomali esincane.
Isikhathi sokuthunyelwe: Novemba-27-2024



